Сэттиэлэ сойбот сонуннара
Ахсынньы 2 күнүгэр Саха литературатын быстыспат аргыһа Чолбон сурунаал эрэдээксийэтэ ыытар Өрөспүүбүлүкэтээҕи «Чолбон өй күрэһэ. III улахан оонньуу» улуустааҕы түһүмэҕэ ыытылынна. Быйылгы күрэх Чолбон сурунаал 100 сылыгар, Саха литературатын төрүттээччи А.И.Софронов-Алампа төрөөбүтэ 140 сылыгар ананна. Оонньуу 4 түһүмэҕинэн ыытылынна: «А. Софронов-Алампа олоҕо, айар үлэтэ», «Чолбон сурунаал уонна Саха литературата», «Саха театра», «Билиҥҥи кэм литературата» боппуруостарыгар эппиэттээтилэр. Хадаар нэһилиэгин чиэһин «ЧОЛБОН ӨЙ КҮРЭҺЭ» улуустааҕы оонньууга Раиса Ивановна Лукина, Наталья Дмитрьевна Лукина, Февронья Васильевна Никонова көмүскээтилэр. Саха литературатын сөбүлээн ааҕар, киэҥ билиилээх дьоммутугар махтанабыт.
«КЫҺЫН САХА СИРИТТЭН САҔАЛАНАР» бэстибээл чэрчитинэн ыытыллыбыт Өрөспүүбүлүкэтээҕи «МНОГОГРАННОСТЬ ЯКУТСКОЙ ЗИМЫ» куонкуруска биһиги нэһилиэк уран тарбахтаах маастара, «Көмүс киистэ» уруһуйдьуттар түмсүүлэрин чилиэнэ Ирина Филиппова кыттыыны ылла. «Изобразительное искусство» хайысхаҕа «СЫЛГЫҺЫТ» уруһуйунан кыттан Лауреат I истиэпэннээх дипломунан наҕараадаланна.
«Декоративно-прикладное искусство» хайысхаҕа «ОМУК АНАЛА» паннонан, вышивканан киэргэтиллибит сахалыы үтүлүгүнэн кыттан Лауреат II истиэпэннээх дипломун тутта. Сылы түмүктүүр куонкурустарга ситиһиилээхтик кыттыбыт Ирина Николаевнаны эҕэрдэлиибит!
С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын бырайыактарга инициативнай бөлөҕө «ЖИВЫЕ ГОЛОСА ВЕТЕРАНОВ» бырайыага Арассыыйа Бэрэсэдьиэнин фондатын гранын кыайыылааҕынан ааттаммыта. Бэс ыйыттан бырайыак олоххо киирэн, эдэр юнкордар Дьокуускай куоракка «Кэскил» оҕо бэчээтин кыһатыгар киирэн үөрэнэн, элбэҕи билэн-көрөн, сценарийа суруллан, анал оборудование ылыллан киинэ устуутун саҕалаабыттара. Балаҕан ыйыттан график оҥорон, устуу бөлөхтөрүнэн арахсан нэһилиэк бэтэрээннэригэр сылдьан, ытык сирдэринэн тахсыы буолбута. Бу курдук тахсыылаахтык үлэлээн-хамсаан документальнай киинэ силигэ ситэн ахсынньы ый 17 күнүгэр, «Тускул» култуура уонна успуорт киинигэр, киэһэ 16:00 чаастан киинэ сүрэхтэниитигэр ыҥырабыт! Бу киинэ үйэлэр тухары өйтөн-санааттан сүппэт, умнуллубат барыбыт историябыт буолан, кэлэр ыччакка холобур буола туруохтун. Киинэ киэҥ биһирэбили ылыа диэн эрэнэбит.
Нэһилиэкпит олохтоохторо, «Боевые шелкопряды» волонтердара ый ахсын аттарынан анал байыаннай дьайыыга сылдьар биир дойдулаахтарбытыгар дронтан хаххаланар сиэккэлэри уонна нашлемниктары өрүүнү саҕалаатылар.
Ону тэҥэ байыастарбытыгар Саҥа дьыл үөрүүтүн бэлэхтээри нэһилиэкпитигэр ахсынньы 11 күнүттэн 20 күнүгэр диэри аахсыйа биллэрдибит. Бу аахсыйанан биһиги байыастарбытыгар ис сүрэхпититтэн кыһалларбытын, кыайыыны баҕарарбытын биллэрэбит. Минньигэс астары, маллары нэһилиэк библиотекатыгар хомуйабыт, аахсыйаҕа кыттыһыҥ диэн ыҥырабыт. Уолаттарбыт кыайыы көтөллөөх этэҥҥэ сулууспалаан кэлэллэригэр бары күүһү холбоон көмө-өйөбүл буолуоҕуҥ.
Нам улууһугар биир дойдулаахпыт, Аҕа дойду сэриитин кыттыылааҕа, Саха АССР Үрдүкү Сэбиэтин депутата, СӨ норуотун хаһаайыстыбатын үтүөлээх үлэһитэ, «Албан аат» уонна «Үлэ Кыһыл Знамята» уордьаннар кавалердара Егор Романович Софронов туһунан «НОРУОТТАН ТАХСЫБЫТ САЛАЙААЧЧЫ» кинигэ күн сирин көрдө. Бу туһунан автор Мария Васильевна Колмогорова иһитиннэрдэ, кинигэ сүрэхтэниитэ Нам улууһун кииннэммит библиотекатыгар ахсынньы 19 күнүгэр былааннанарын эттэ. Кинигэ тахсыытыгар кыра да буоллар кыллааппытын киллэрсибиппититтэн астынабыт, Мария Васильевнаҕа махтанабыт! «Руководитель вышедший из народа»-сборник воспоминаний о беззаветном труженике Родине, ветеране ВОВ, заслуженном работнике народного хозяйства ЯАССР Егоре Романовиче Софронове. В годы его руководства Намский промкомбинат получил наивысшее развитие, став одним из главных бюджетообразующих предприятий Намского района. Это книга-несколько отголосок благородной памяти тех, кому в 60-70 годы ХХ столетия довелось трудиться рядом с неординарным Человеком и руководителем, но и рассказ о поколении победителей на примере одной якутской семьи родом из села Хадар Чурапчинского района.
С.Д.Флегонтов аатынан Хадаар орто оскуолатын 110 сыллаах үбүлүөйүн көрсө нэһилиэк библиотекатыгар саҥа кинигэлэри бэлэх туттубут. «НАША ШКОЛА-НАША ГОРДОСТЬ» оскуола инники тахсыбыт үбүлүөйүнэй кинигэлэрин салҕыыр, кэлиҥҥи 10 сыллаах үлэтин-хамнаһын көрдөрөр, сырдатар кинигэ-альбом. Биир дойдулаахпыт Алексей Пинигин салайар ООО «ПРОГРЕСС» кэллэктиибин, үлэтин сырдатар, билиһиннэрэр кинигэ-альбом. 1981-83 сс. Хадаар аҕыс кылаастаах оскуолатыгар директорынан үлэлээбит, олоҕун спорка, спорду сырдатыыга анаабыт спортивнай суруналыыс Василий Федорович Посельскай спорка бастакы хардыыларын, ситиһиилэрин, атах оонньуутун бастыҥ спортсменнарын уонна кинилэр тренердэрин, бииргэ алтыспыт кылыыһыт доҕотторун уонна олоҕун, үлэтин туһунан түмүллүбүт «КЫЛЫЙАР КЫРДАЛ ЫҤЫРАР» кинигэтэ. Биир дойдулаахпыт, Хоту көһөрүллүү кыттыылааҕа, СӨ үөрэхтээһинин үтүөлээх үлэһитэ, ССРС, РСФСР үөрэхтэрин туйгуна Петр Петрович Кондратьев-Сатабыл саха улаатан иһэр ыччаттарыгар ыллыктаах саҥалаах үлэһит буолалларыгар көмөлөһүүгэ анаабыт «САТАБЫЛ АЗБУКАТА» кинигэ. Кинигэлэри библиотекаттан уларсан ааҕыҥ, сэргээҥ, туһаныҥ!
Ахсынньы ый 12 күнүгэр И.Н.Винокуров аатынан «Айылгы» ОНАДь «ЫАЛ САРГЫТА» улуустааҕы дьиэ кэргэн сылы түмүктүүр дьаһала-форум буолан ааста. Бу форумҥа Хадаар нэһилиэгиттэн «Тыа сирин ыччат ыалын кэскилэ» хайысхаҕа «Хадаар нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин баһылыгын солбуйааччы Перизат Дьячковская Хадаар нэһилиэгэр сайдыы суолларын, тыа сиригэр ыччаты олохсутар, көҕүлүүр сыаллаах тиэмэнэн кытынна. «Чэгиэн буолуу үөрүйэхтэрэ» хайысхаҕа элбэх оҕолоох Камила, Афанасий Мордускиннар «Движение начинается с семьи» тиэмэнэн кытыннылар. Кинилэр оҕолорун кыра эрдэхтэриттэн спортка, эт- хаан өттүнэн сайдыылаах буоларга иитиилэрин, бэйэлэрин көрүүлэрин үллэһиннилэр.
Улуус Дьиэ кэргэнин бэлиитикэтигэр үтүө суобастаах үлэтин, кылаатын иһин «Хадаар нэһилиэгэ» тыа сирин түөлбэтин специалиһа Зарина Лукина СӨ үлэҕэ уонна социальнай сайдыыга Министиэристибэтин махтал суругунан бэлиэтэннэ. Зарина Егоровнаҕа айымньылаах үлэҕэр өссө да ситиһиилэри баҕарабыт.
Дьиэ кэргэн ‒ олох төрдө. Дьиэ кэргэн ‒ уопсастыба сүрүн тутааҕа. «Ыччат ыал тэрээһиннээх тиэргэнэ» уонна «Дьарыктаах дьоһун ыал» улуустааҕы күрэхтэр Анал аат кыайыылаахтарынан Хадаар нэһилиэгин эдэр дьиэ кэргэнэ Лидия, Петр Григорьевтар буоллулар. Сайдам майгылаах саха мааны ыалыгар итии-истиҥ эҕэрдэбитин тиэрдэбит. Бу тэрээһин дьиэ кэргэн суолтатын, сыаннастарын өйүүр истиҥ сылаас уонна эйэҕэс быһыыга-майгыга буолан ааста.
