«Тыыннаахтар умнубат сыллара…» Бэс ыйын 22 күнэ — Өйдөбүл уонна кутурҕан күнэ.
Бүгүн Арассыыйа үрдүнэн кутурҕан күнэ. 81 сыл анараа өттүгэр, 1941 сыллаахха бэс ыйын 22 күнүгэр, Фашистскай Германия Сэбиэскэй Сойууска соһуччу саба түһэн, Аҕа дойду уоттаах сэриитэ саҕаламмыта.
Хадаар нэhилиэгиттэн 140-ча киhи, нэhилиэк саамай чэгиэн-чэбдик эдэр ыччата сэриигэ, фроҥҥа ыҥырыллыбыта. Халыҥ Хадаар уолаттара сэрии хонуутугар хорсуннук кыргыспыттара. Үгүс буойун холобура суох быһыыны көрдөрөн бойобуой орденнарынан, мэтээллэринэн наҕараадалам-мыттара. Сапер С.Д.Флегонтов биэс бойобуой орден кавалера буолбута. Кини аатын Хадаар орто оскуолата сиэрдээхтик сүгэр. И.Н.Платонов икки төгүл бааһыран Праганы, Венаны, Будапеһы босхолоон, „Кыһыл Сулус“, „Албан Аат“ 3-с степенэ орденнардаах. 1946 с. дойдутугар эргиллибитэ. Сталинградтааҕы кыргыһыыга икки танканы умаппыт, Праганы босхолоспут П.С.Григорьев „Кыһыл Сулус“ ордены түөһүгэр күлүмүрдэппитэ. 1945 с. кэлбитэ, хоту көһөрүллүүгэ тиийбит дьонун көһөрөн аҕалбыта. „Кыһыл Сулус“ кавалердара В.О.Алексеев, Е.Н.Дьячковскай, Г.З.Захаров, С.С.Сизых Кыайыы күнүн дойдуларыгар көрсүбүттэрэ. И.Н.Диодоров Улуу Кыайыы парадыгар кыттыыны ылбыта. „Албан Аат“ орден 3-с степенин кавалердара Н.П.Николаев, Е.Р.Софронов кыайыы өрөгөйүн бииргэ ылбыттара. Уоттаах сэрии хабыр хапсыһыыларын ааһаннар, 68 байыас кыайыы көтөллөнөн дойдуларыгар эргиллибиттэрэ, колхоз, оройуон тэрилтэлэрин төһүү үлэһиттэринэн буолбуттара. Дойдуларыгар эргиллибэтэх 69 буойун уолаттарбыт кыргыс хонуутугар охтоннор, көмүс уҥуохтара төрөөбүт буордарыгар көмүллүбэтэҕэ. Көстөрүн курдук, Европа араас государстволарын территорияларыгар биhиги нэhилиэкпит дьоно сэриилэhэн, сорох өттө ханна көмүллүбүттэрэ билигин да биллибэт.
Хадаар нэһилиэгэ кус быһый, ат бөҕө дьоннордооҕо. Кинилэр ортолоругар бааллара быаһыт В.Е.Анемподистов, атахтарынан оонньооччулар П.С.Андросов, В.Н.Ксенофонтов, Н.В.Осипов, И.П.Тимофеев, тустууктар Егор, Петр Еремеевтар, М.Г.Нестеров-Сохоо, С.Г.Иванов-Бөҕө Чэмпээйэп, сүүрүктэр Д.И.Чичигинаров, В.П.Осипов-Баайыстаан. Кинилэр бары кэриэтэ сэрии хонуутуттан эргиллибэтэхтэрэ. Сталинград оборонатыгар сылдьан бааһырбыт Н.В.Осипов соҕотоҕун эрэ төрөөбүт түөлбэтин булбута.
Оччотооҕу сэрии кэмин ыар сылларын уус-уран тылынан кэпсиир айымньылары нэһилиэк библиотекатыттан уларсан ааҕаргытыгар ыҥырабыт. «Ким да умнуллубат, туох да умнуллубат!»